دولت مستعجل روحانی؟

شاهین فاطمی

عکس شاهین فاطمیروحانی هنوز نتوانسته است به اندازه کافی خود را بیش از یک آپاراتچی متعلق به نظام و برخاسته از درون نظام به جامعه معرفی کند. پرسشی که هنوز پاسخ آن روشن نیست انگیزه روحانی از ورود به این صحنه است: آیا او آمده است که نظام را نجات دهد و یا ایران را؟ این دو، دو مسیر متضاد هستند. و او نخواهد توانست برای دورانی طولانی از انتخاب میان یکی از دو راه اجتناب ورزد.

سرنوشت دولت روحانی در گرو حداقل سه آزمایش بسیار مشکل تعیین خواهد شد. آنچه تعیین کننده حوادث پیش رو است، در نخستین آزمایش در گرو پاسخ به این سوال است که، آیا انقلاب عقب مانده وارتجاعی ایران سرانجام به دوران «ترمیدور»خود رسیده است؟ این کلمه نیز یکی دیگر از میراث های انقلاب بدخیم فرانسه است که سرانجام در پایان دوران شرم آور ترور و آدم کشی روبسپیر و شرکاء سرانجام همه کاسه کوزه را بر سر اوشکستند وبه جرم «زیاده روی» هایش او و شرکای آدمکش وی جملگی اعدام شدند. این حوادث سرانجام آتش انقلاب فرانسه را فرو نشاند و با عکس العمل شدید نسبت به جنایت های دوران انقلاب، سرانجام در 27 ژوئیه 1794 با گیوتین شدن روبسپیر حرکتی آغاز شد که با انحلال مجلس ملی و روی کار آمدن ناپلئون به پایان رسید. سالها بعد (1936) «کرن بریتنون» با مطالعه انقلابهای گوناگون دوران آرامترشدن شدت خشونت های انقلابی را دوران «ترمیدور» انقلاب نامید.

متأسفانه پس از 35 سال هنوز هم دوران ترور و اختناق و بیدادگاه های لعنتی انقلاب به پایان نرسیده است. اما در عوض بلبشویی ایجاد شده است که هیچ کس تکلیف خود را نمی داند. مملکتی داریم که در آن وزیر خارجه اش نظرات خود را به جهانیان «توئیت» می کند در حالی که رهبر نظام از دست نوه هایش می نالد که در عوض بازی الک دولک وقتشان را با سیروسیاحت در اینترنت می گذرانند! در چنین شرایط آشفته ای نمی توان در مورد سرنوشت دولتی که حزب وتشکیلات وبرنامه ای ندارد اما مدعی رفرم است به سهولت اظهار نظر کرد ولی شاید بتوان با بررسی سه عامل اساسی و تعیین کننده، درمورد سرنوشت دولت روحانی به گمانه زنی پرداخت. این سه کارزار تعیین کننده با سرنوشتشان به نوعی در هم تنیده است، و موفقیت در هر یک از این سه به سختی به تنهایی امکان پذیر است، ولی شاید بتوان به شیوه انتزاعی هر یک از این سه چالش تعیین کننده سرنوشت دولت روحانی را جداگانه سنجش و بررسی کرد.

از آزادی زندانیان سیاسی چه خبر؟

نخست با سیاست داخلی شروع کنیم. او آمده است با این وعده وایجاد این امید که از فشار و خفقان حاکم بر کشور بکاهد. از آزادی زندانیان سیاسی سخن گفته است. در دوران انتخابات و در نخستین مصاحبه مطبوعاتی اش به آزادی مطبوعات، رسانه های سنتی و مجازی اشاره کرده است، از مبارزه با فساد سخن به میان آورده است، ولی آیا در هیچ یک از این موارد و یا موارد مشابه تا کنون به کوچکترین موفقیتی دست یافته است؟ در مورد آزادی زندانیان سیاسی و پایان دادن به حصر رهبران جنبش سبز، از همان ابتدای کار آب پاکی را بر دست او ریختند و به او گفته شد که این مسائل قضایی است و مربوط به قوه قضائیه است و رئیس جمهور نباید در این امور دخالت کند. در مورد سانسور قول هایی داده است اما در این زمینه نیز تا کنون حتی نتوانسته است برای یک روزنامه گرفتار در محاق توقیف عملی انجام دهد. آنچه تاکنون اظهار شده است بیشتر جنبه حرف داشته و در مسائل سیاسی، تغییر محسوسی ایجاد نشده است. آنچه به وقوع پیوسته بیشتر استفاده افراد و حرکت های سیاسی از موج ایجاد شده پس از انتخابات وعقب نشینی تاکتیکی آدمخوارها بوده است و نه دست آورد مستقیم دولت روحانی. چنانچه این وضع ادامه پیدا کند دیری نخواهد پائید که مردم موج موج ازدولتی که به آن رای داده اند روی گردانند.

بلای مضاعف: تورم- رکودی

دومین کارزار آزمایش برای این دولت، در حیطه اقتصاد است. با اذعان روحانی به این واقعیت که دست دولتش بسته است و با صندوق خالی دولتی که تا به گردن مقروض است ودر برابر زیاده خواهی های سپاهیان چپاولگر ناتوان، چه انتظاری می توان داشت؟ از سوی دیگر عدم امکان کسب مالیات از بخش اعظم ثروت کشور که زیرتملک و کنترل رهبر است توازن بودجه را بدون دریافت مالیات غیرممکن ساخته است. تداوم پرداخت ماهانه که باسیاست گداپرور خامنه ای- احمدی نژاد بنام هدفمند کردن یارانه ها به مردم حقنه شد همانند یک بمب ساعتی سیاست اقتصادی دولت راتهدید میکند. با ضریب فلاکت کم نظیربالای پنجاه در صد و ادامه تحریم ها علیه فروش نفت و سرمایه گذاری خارجی چگونه میتوان انتظار داشت برای بهبود معاش مردم قدم مثبت و ملموسی برداشته شود؟ تاکنون باز در این مورد هم حرف وعده و وعید شاید ایجاد فضای امید کاذب کرده باشد ولی هیچ نوع نشانه ای از موفقیت در حل هیچ یک از مسایل اقتصادی کشور مشهود نیست. دولت روحانی هنوزحتی برنامه ای ارائه نداده است که چگونه میخواهد با بلای مضاعف تورم-رکودی مبارزه کند؟ برای سالی یک میلیون داوطلب نو در بازار کار و بیش از پنج میلیون بیکار چه خواهد کرد؟ شانس پیروزی در حیطه اقتصادی حتی از امکان موفقیت در کارزار سیاسی نیزکمتر به نظر می رسد.

توهمات جاه طلبانه رژیم

سومین عاملی که مسلماً در تعیین سرنوشت نظام نقش اساسی بازی خواهد کرد مسئله مذاکرات هسته ای با جهانِ نگران از توهمات جاه طلبانه رژیم است. آنچه که تا کنون اتفاق افتاده است بیشتر به نوعی خودفریبی دو جانبه شباهت دارد تا روزنه امید برای عادی سازی شرایط و روابط. توافقی که در ژنو به امضاء رسید نتیجه نیاز متقابل دو طرف به خالی نبودن عریضه بود. اوباما پس ازفضاحت سوریه شدیداً نیازمند نوعی موفقیت در صحنه امور بین المللی بود و از سوی دیگر دولت روحانی در پی برگ سبزی برای فرار از تحریم های بیشتر وشدیدتر. اما همانگونه که وزیر امور خارجه فرانسه به صراحت اظهار داشته است هیچ گونه امیدی به توافق نهایی در این مورد وجود ندارد و بر عکس هرآن بیم آن می رود که این مذاکرات قطع شود. حقیقت قضیه این است که روحانی کاره ای نیست که بتواند در این مذاکرات تعهدی بسپارد و از عهده انجام آن برآید. او حتی نمی داند و نمی تواند مطمئن باشد که هم اکنون سپاه پاسداران حفره ای نو در قلب کوهی در سرزمین بزرگ ایرانزمین نگشوده باشد و در آن فعالیت های اتمی تازه ای در خفا آغاز نکرده باشد. زیرا روحانی درمقامی نیست که از همه اسرار مملکت مطلع باشد. اوحتی در حیطه محدود اختیاراتش نیز هر آنچه می کند باید مورد تأیید رهبر غیر انتخابی مملکت قرار گیرد. سپاه نمی تواند اجازه دهد که روحانی یا هر کس دیگری که مردم انتخاب می کنند برای کشور تعیین تکلیف کند . اگر امروز شواهدی در مورد ادامه فعالیت های هسته ای به صورت مخفی وجود ندارد، فعالیت های موشکی سپاه به خوبی نشان می دهد که آنها در فکر دست یابی به تکنولوژی لازم برای موشک های هدایت شونده به منظور استفاده از تسلیحات هسته ای هستند. در این مورد هیچگونه پنهان کاری نه امکان پذیر است و نه آنها نیازی به آن احساس می کنند. از اینرو امید پیروزی برای روحانی در این کارزار نیز چندان مثبت به نظر نمی رسد.

با در نظر گرفتن نقاط ضعف و مخاطراتی که در هر یک از این سه کارزار سرنوشت ساز برای دولت روحانی وجود دارد ، موفقیت او بیشتر نیازمند یک معجزه است . از آنجا که این میدان های آزمایش برای دولت روحانی به یکدیگر مرتبط هستند و از آنجا که عدم موفقیت در هر یک از سه صحنه به تنهایی می تواند دولت را سرنگون کند نمی توان به موفقیت این دولت چندان امیدوار بود. تنها عاملی که خواهد توانست احتمالاً دولت روحانی را در حل مشکلات یاری دهد، پشتیبانی گسترده مردمی از دولت اوست. اما دست یابی به چنین پشتیبانی نیازمند نشان دادن علائمی است که در مردم بارقه ای از امید ایجاد کند .

تا کنون هیچ گونه نشانی از این که روحانی و دولت او توانسته باشند در این مسیر با موفقیتی روبرو شوند دیده نمی شود. شاید یکی از اساسی ترین دلایل عدم مشارکت فعال مردم در تأیید این دولت، تاریخچه فعالیت های شخص روحانی باشد. او هنوز نتوانسته است به اندازه کافی خود را بیش از یک آپاراتچی متعلق به نظام و برخاسته از درون نظام به جامعه معرفی کند. پرسشی که هنوز پاسخ آن روشن نیست انگیزه روحانی از ورود به این صحنه است: آیا او آمده است که نظام را نجات دهد و یا ایران را؟ این دو، دو مسیر متضاد هستند. و او نخواهد توانست برای دورانی طولانی از انتخاب میان یکی از دو راه اجتناب ورزد.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s